Mahere Rautaki

E whakamārama ana te mahere rautaki o tō mātou kura i tā mātou whakatakanga me ngā putanga matua e hiahiatia ana kia eke.

On this page

    Tā Mātou Mahere Rautaki – he tirohanga

    Te Kura strategic plan

    Tā Mātou Mahere Rautaki – te tuhinga

    Te hanganga o tā mātou Mahere Rautaki

    E hiahiatia ana kia eke ā mātou ākonga ki ō rātou whāinga mātauranga tae atu ki ō rātou uara whaiaro. Mā konei e taea ai e rātou te uru pīkari atu hei mema mo ō rātou hapori. Nō reira, ko te ārahi i ngā ākonga ki te pokapū o te ako mā te tuku akoranga hangore me te aronga whaiaro e taea ai e rātou te whiriwhiri ki hea, hei āhea hoki rātou ako ai.

    Ki te tī ki te tā, ki te katoa.

    Ko te whakatinana i Te Tiriti o Waitangi 

    E whakanui ana a Te Kura i Te Tiriti o Waitangi hei whakapū tuhinga o Aotearoa. Koinei hoki te paparahi o te whakawhanaungatanga taupuhipuhi whai hua i waenganui i te Karauna me te Māori. Ka noho ā mātou mahi ki te horopaki o ngā mātāpono o te Tiriti.

    Kia mātua mōhio ka noho mātāmua ngā ākonga ki ngā mea katoa ka whāia e mātou 

    Koinei te tāhū e hono ana i ngā āhuatanga katoa o tā mātou whakamahere mahi. E wātea ana a Te Kura i ngā kōpiri o ngā kura kanohi ki te kanohi, pērā i te whakahaere akomanga me ngā wā taka whakaako. Ko te whakaako ākonga takitahi  te pūtake tonu o tō mātou hononga ki ia ākonga  o Te Kura.

    Te whakarato i te whakaako me te ako kounga kairangi, e aronui ana ki anamata

    Koinei tā mātou tino kawenga.

    He wāhanga mātou nō te pūnaha mātauranga e whakapakari ana i ngā pūnaha, ngā hanganga me ngā tikanga mahi hei whakatutuki, hei tautoko hoki i ngā hiahia ako o ngā ākonga katoa mō te rautau 21.

    Kua tautohua e te Rūnanga Kura ngā whenu rautaki e rima. E whakaata mai ana i ō mātou hiahia mō tō mātou hapori ā-kura:

    • Poipoi | Poipoiā te āhuarangi kirirarau mauri oho o Aotearoa hei whenua kākano rua
    • Kauawhi | Ko te katoa o ngā ākonga kei ngā kaupapa a Te Kura
    • Tāuteute | Whakauru i ngā ākonga mā te ako tūturu, whaiaro hoki
    • Pūnaha auaha | Kauawhitia ā-matihiko ki te tautoko i ngā ākonga me ngā kaimahi
    • Ārahi | Ārahi me te tuku awenga o roto mai i tētahi pūnaha hauropi

    Ko ēnei whenu rautaki, me ō rātou aho rautaki, ngā mahere mahi matua e hāngai ana ki te whakatinana i Te Ara Pounamu – tā mātou huarahi ako i whakaaweawetia e te Big Picture, e aro ana ki te ako tūturu, te ako whakauru, me te ako whaiaro.

    Te Ara Pounamu e whakarite kia noho ko te ākonga te pūtake o ngā mahi katoa e mahia ana e mātou.

    Te Mahere Whakahaere ā-tau me te Pūrongo ā-tau

    Te Rautaki Reorua

    Ko te kōkiri whakamua tētahi o ngā huarahi whai take a Te Kura kia tū hei kura reo rua, kia whai hua hoki ki ngā mātāpono o Te Tiriti o Waitangi. Ko Te Kura te kura nui rawa o ngā kura katoa me ngā ākonga Māori. Ko tā mātou he poipoi, kia whakanuia ngā ākonga Māori e taea ai e rātou te eke ki ō rātou pitomata.

    E manawanui ana a Te Kura ki te Rautaki Reorua o Te Kura.  Koia tā mātou aronga ki te whakarauoratanga me te toitūtanga o te reo Māori. E hāngai katoa ana ki te rāngai mātauranga e kīia nei te rautaki ko Tau mai te reo hei whakatutuki i ngā taunakitanga o te Maihi Karauna.

    Ka ārahia te rautaki e ngā mātāpono e whā:

    E hāngai katoa ana ki ā mātou uara, ngā tautake akoranga tae atu ki ngā putanga whakaneinei mō ngā kaimahi, ngā ākonga me ō rātou whānau.

    Ko tā ngā mātāpono e whā he tuku i te pou tarāwaho ki te whakaraupapa i ngā mātāpono matua mō te rautaki.

    Ngā Mātāpono o Te Rautaki Reorua

    Ka kauawhitia te reo Māori, ngā uara, ā, ka tautokongia hoki huri noa i Te Kura.

    Kia puāwai tētahi reo me whakanui i te tuatahi.  Ko te whakaute me te tautoko i te te reo Māori hei reo motuhake o Aotearoa te wāhi tika hei tīmata. Ko tā te Uaratanga he whakapehapeha i te reo Māori me te tautoko anō hoki i te ako tuawhiti i te reo Māori, mō te reo Māori anō hoki.

    Ka tautohu te uaratanga i ngā hōkaka a Te Kura kia huri hei kura reo rua, ā, ka whakamanahia kia whakawhanake i ngā huarahi hei whakaatu i tā rātou tautoko i te reo Māori.

    Ka kitea, ka rangona te reo Māori huri  noa i Te Kura.

    Ka aro te ariā o te reo ki te whakanui i te kitenga o te reo Māori huri noa i ngā tari o Te Kura kia kite, kia rongo ai i te reo Māori e whakamahia ana e ngā kaimahi.

    Ko te kitea o te reo Māori e whakakapi ana i te whakaatu ā-kanohi i te reo Māori me te reo Pākehā puta noa i Te Kura. He whakarite wāhi hoki ki te kōrero Māori, te whakauru ki ngā kaupapa me ngā whakataetae, he whakahaere i ngā akoranga ōkawa, ōpaki hoki me te whakanui anō hoki i te tuhituhi i te reo Māori.

    Mā te aro ki te whakapiki i te māramatanga me te āheinga ki te kōrero i te reo Māori, me nui ngā momo ara ako mā ngā kaimahi ki te whakawhānui i ō rātou mōhio ki te reo Māori me ōna tikanga.

    Ko te whāinga o te Āhuatanga Mahi ko te whakarato kaupapa me ngā huarahi ako e akiaki ana i ngā kaimahi ki te whakamahi i te reo Māori, kia tautokona, kia tautoko hoki i ētahi atu.

    Ka whakamāheretia ngā whāinga reo Māori e ngā kaimahi e taea ai te whai me te arotake i te kokenga o te kaimahi. E aro ana te Nekenekehanga ki te aroturuki me te whai kokenga i te reo mā te ako me te whakamahi i te reo Māori huri noa i Te Kura.

    Ko te whakatinanatanga o te Nekenekehanga he tuku mōhiohio waiwai mō te taumata me te hohonutanga o te reo Māori e whakamahia ana i Te Kura. Ka tohu hoki tēnei i te pūmanawa o Te Kura ki te tipu, ā, ka whakarato i tētahi tūāpapa hei ine i te ahunga whakamua ki tētahi anamata reo rua.